Τρίτη, 20 Δεκεμβρίου 2011

Αρχαιολογικο Μουσείο Θεσσαλονίκης: Οταν διασταυρώθηκαν οι δρόμοι Ελλήνων και Φοινίκων

Του ΣΑΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗ
Οι σχέσεις των Ελλήνων με τους Φοίνικες έδωσαν στην Ευρώπη την πρώτη φωνηεντική γραφή στην Ευρώπη. Μέχρι τότε οι Ελληνες χρησιμοποιούσαν τη Γραμμική Β', αλλά μετά την πτώση των Μυκηναίων, δανείστηκαν το αλφάβητο των Φοινίκων, που, όμως, δεν είχε φωνήεντα.

Οι Φοίνικες τα πρόφεραν μεν, δεν τα έγραφαν δε. Τα πρόσθεσαν οι Ελληνες κι άνοιξαν έτσι το δρόμο για τη δημιουργία όλων των φωνηεντικών γραφών, καθώς από τους Ελληνες τα δανείστηκαν οι Ρωμαίοι.
Οι σχέσεις Ελλήνων - Φοινίκων δεν ήταν μόνο εμπορικές. Ο ένας λαός επηρέασε τον άλλο στη θρησκεία, στην ιδεολογία και στην τέχνη. Οι Ελληνες ήταν, μάλιστα, αυτοί που βάφτισαν αυτό το λαό Φοίνικες, από το δέντρο φοίνικα, που υπήρχε σε αφθονία στις ακτές του σημερινού Λιβάνου και ευρύτερα όπου ζούσαν. Τις αλληλεπιδράσεις των δύο λαών παρουσιάζει η έκθεση «Ελληνες και Φοίνικες: στα σταυροδρόμια της Μεσογείου», που εγκαινιάζεται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο του προγράμματος του ΥΠΠΟΤ «Θεσσαλονίκη - Σταυροδρόμι Πολιτισμών».
Ο μύθος της αρπαγής της Ευρώπης από τον Δία είναι επίσης το αποτέλεσμα των σχέσεων που ανέπτυξαν οι δύο λαοί. Η Ευρώπη, εξηγεί η προϊσταμένη του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, Πολυξένη Βελένη, ήταν Φοινικοπούλα πριγκίπισσα, την οποία, μετά την αρπαγή της, αναζητούσε ο αδερφός της Κάδμος στην Ελλάδα.

Μύθος και πραγματικότητα

Σύμφωνα με το μύθο, πέρασε από διάφορες περιοχές, όπως Δωδεκάνησα, Πάρος, Θάσος, κ.λπ., με τις οποίες οι Φοίνικες είχαν εμπορικές σχέσεις. Ο μύθος αυτός συναντά την πραγματικότητα, καθώς, στις περιοχές από όπου πέρασε ο Κάδμος, έχουν βρεθεί αρχαιολογικά αντικείμενα που παραπέμπουν στους Φοίνικες. Στην έκθεση υπάρχει μία μαρμάρινη σαρκοφάγος, που φτιάχτηκε στην Πάρο, αλλά προοριζόταν για τους Φοίνικες. Στη μαρμάρινη πλάκα-σκέπασμα της σαρκοφάγου, συνηθιζόταν να υπάρχει μια παράσταση, που αρχικά ήταν επηρεασμένη από την αιγυπτιακή τέχνη. Οταν οι σχέσεις Ελλήνων-Φοινίκων αναπτύχθηκαν, οι παραστάσεις αυτές πήραν ελληνική μορφή.
Αργότερα, οι Ελληνες άρχισαν να παίρνουν αποστάσεις από τους Φοίνικες. Ανέπτυξαν τη φιλοσοφία, τις πόλεις-κράτη και άρχισαν να εφαρμόζουν άλλες πολιτικές και κοινωνικές δομές. Οι Φοίνικες δεν ακολούθησαν, αλλά διατήρησαν τις δικές τους. Ετσι άρχισε να δημιουργείται ένα ιδεολογικό και πολιτικό χάσμα μεταξύ των δύο λαών, καθώς οι Ελληνες κοιτούσαν υπεροπτικά τους Φοίνικες, χωρίς, όμως, να διακόπτουν τις εμπορικές σχέσεις μαζί τους. Μέχρι που ο Μέγας Αλέξανδρος ξεκίνησε την εκστρατεία του στην Ανατολή. Η άλωση και η καταστροφή της Τύρου, μετά επτάμηνη πολιορκία, σήμανε και το τέλος των σχέσεων των δύο λαών.
Η έκθεση, που θα διαρκέσει ώς τις 20 Ιουνίου, ξεκινά από τη Μέση και Υστερη εποχή του Χαλκού, μέχρι την κατάλυση των πόλεων της Φοινίκης από τον Μέγα Αλέξανδρο και τον εξελληνισμό της Ανατολής. Εκτίθενται αντικείμενα που προέρχονται από το Μουσείο του Αμερικανικού Πανεπιστημίου της Βηρυτού, από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το Μουσείο Δελφών και το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου και οκτώ Εφορείες Αρχαιοτήτων (Ι' ΕΠΚΑ, ΙΑ' ΕΠΚΑ, ΙΣΤ' ΕΠΚΑ, ΙΗ' ΕΠΚΑ, ΚΑ' ΕΠΚΑ, ΚΒ' ΕΠΚΑ, ΚΓ' ΕΠΚΑ, ΚΖ' ΕΠΚΑ).
http://www.enet.gr/?i=news.el.texnes&id=333245

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου