Σάββατο, 11 Δεκεμβρίου 2010

Ο πολλαπλασιασμός της βίας


Tης Eλλης Tριανταφυλλου
Η σκηνή εκτυλίχθηκε προ ημερών στο κέντρο της Αθήνας και, δυστυχώς, όπως με πληροφόρησαν ειδικοί στους οποίους απευθύνθηκα, δεν αποτελεί μία ακραία περίπτωση: Μητέρα, καλοντυμένη και καλοβαλμένη αισθητικά, σέρνει κυριολεκτικά από το χέρι τον τρίχρονο γιο της που σπαράζει από το κλάμα – σίγουρα και από τον πόνο, αφού αντιστέκεται σθεναρά στο τράβηγμα, κινδυνεύοντας με εξάρθρωση του ώμου του. «Πόσο μαλ---ς μπορεί να είσαι;», αναρωτιέται η μάνα, συνοδεύοντας την κάθε ερώτηση με μία δυνατή καρπαζιά στο κεφάλι του τρίχρονου, που πανικόβλητος προσπαθεί να καταλάβει τι σημαίνει «μαλ---ς» και γιατί η μητέρα του είναι τόσο θυμωμένη μαζί του. Λες και υπάρχει πραγματικός λόγος για τον οποίον μπορεί ο οποιοσδήποτε να αποκαλέσει έτσι ένα παιδί ή να θυμώσει μαζί του!
Αναζητώντας στοιχεία για τη γονική επιθετικότητα, πληροφορήθηκα ότι το 30% των καταγμάτων στα παιδιά παγκοσμίως προέρχεται από εκδήλωση γονικής βίας και ότι το φαινόμενο βρίσκεται σε έξαρση και όχι σε ύφεση, όπως θα ήλπιζε κανείς να συμβαίνει στις σύγχρονες κοινωνίες. Και ότι το ακόμα πιο ανησυχητικό και επιβαρυντικό για τα παιδιά είναι η έμμεση μορφή επιθετικότητας που τους ασκούν οι γονείς τους. «Λέγεται πως η αγάπη είναι το μόνο μέγεθος που, όταν διαιρείται, πολλαπλασιάζεται. Φαίνεται όμως πως κάτι τέτοιο συμβαίνει και με την επιθετικότητα, αφού στη συντριπτική τους πλειοψηφία γονείς που κακοποιούν τα παιδιά τους ήταν κακοποιημένοι στην παιδική τους ηλικία. Το μοίρασμα της επιθετικότητας στα παιδιά πολλαπλασιάζει το πρόβλημα», γράφει σε ένα ενδιαφέρον άρθρο που φιλοξενείται στον ιστότοπο iatronet.gr με τίτλο «Γονική επιθετικότητα» ο διευθυντής της Ψυχιατρικής Κλινικής του Σισμανόγλειου Νοσοκομείου, κ. Κ. Λιώλης. Αυτό που στην πραγματικότητα σημειώνει ο ψυχίατρος είναι ότι η επιθετικότητα γεννά επιθετικότητα και αναπαράγει διαταραγμένες προσωπικότητες. Στέκεται, δε, ιδιαίτερα όχι στην άμεση γονική επιθετικότητα που προκαλεί συνειδητοποιημένα τραύματα στα παιδιά και τα οδηγεί ως ενήλικες να προσπαθήσουν, έστω, να τα επουλώσουν, αλλά στην έμμεση επιθετικότητα των γονιών που δημιουργεί πρόβλημα στην οικοδόμηση του ψυχισμού και στη δυνατότητα του παιδιού να προσαρμόζεται και να αντεπεξέρχεται στις δυσκολίες της ζωής.
Για παράδειγμα, λέει, ένα παιδί που υπερπροστατεύεται και είναι εξαρτημένο από τους γονείς, υπονομεύεται σοβαρά η προσαρμοστικότητά του στη ζωή. Οταν, λοιπόν, ενηλικιωθεί και θα κληθεί «να τα βγάζει πέρα στη ζωή αυτόνομο» δεν θα τα καταφέρει εύκολα. Η ιστορία του θα επαναληφθεί στα δικά του παιδιά γιατί η λανθασμένη συναισθηματική πληροφορία που δεν προκαλεί συνειδητό ψυχοτραυματισμό στην παιδική ηλικία αποτελεί σταθερό κίνητρο για να αναπαραχθεί στην επόμενη γενιά. Είναι ήδη μια μαθημένη συμπεριφορά. Η γνωστή ιστορία με την υπέρβαρη μητέρα που μεγαλώνει υπέρβαρα παιδιά και τους νευρικούς γονείς που μεγαλώνουν νευρικά παιδιά είναι χαρακτηριστική. Ελπίζει κανείς, έστω και μάταια, ότι όσο πιο πολύ μορφώνεται και εξελίσσεται η κοινωνία, τόσο λιγοστεύουν τα φαινόμενα άμεσης επιθετικότητας προς τα παιδιά. Το ξύλο, η βία, η τιμωρία στο υπόγειο κ.λπ. Πώς και πόσο, όμως, μπορεί να προστατευθεί κανείς και να προστατεύσει τα παιδιά του απ’ όλη αυτή την επιθετικότητα της εποχής; Ακόμη κι αν δεν ανήκει στους άτυχους που στην παιδική τους ηλικία υπέστησαν έμμεση επιθετικότητα από τους γονείς, πόσο μπορεί ο καθένας να μείνει αλώβητος από την πίεση, που βιαίως ασκεί η εποχή; Να ελπίζουμε ότι τα χρόνια που έρχονται θα είναι καλύτερα, είναι μάλλον μάταιο. Να περιμένουμε ότι οι συνθήκες της ζωής θα γίνουν πιο εύκολες και ότι κάποτε θα έχουμε περίσσευμα υπομονής και κατανόησης, άνεση χρόνου με τα παιδιά μας, ανάλαφρη διάθεση και όρεξη για δημιουργική καθημερινότητα, εξίσου μάταιο. Ισως το μόνο που θα σώσει τα παιδιά μας από τη διαιώνιση προβλημάτων που προκύπτουν από τις παραπάνω συμπεριφορές είναι η πολύ καλή γνώση και κατανόηση του τι ακριβώς μας συμβαίνει την κάθε στιγμή και ποιοι φταίνε γι’ αυτά. Κυρίως, όμως, να μη λησμονούμε ούτε μία στιγμή ότι το μόνο ισχυρό αντίδοτο στην απόγνωση της εποχής είναι το χαμόγελο ενός χαρούμενου, ήρεμου παιδιού που μεγαλώνει μέσα σε ασφάλεια και θαλπωρή!

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου