Δευτέρα, 20 Δεκεμβρίου 2010

Τι θα έκανε ο Τσάβες;

Του Θεόφιλου Σιχλετίδη


Ο Μάικλ και η Μάρτα θα μπορούσαν να είναι ένα απλό ευτυχισμένο ζευγάρι συνταξιούχων πανεπιστημιακών, που θα γύριζε τον κόσμο χαζεύοντας τα αξιοθέατα. Όμως, αν και ευτυχισμένο, μόνο απλό ζευγάρι δεν είναι.


Η Μάρτα Χάρνεκερ, ο Μάικλ Λίμποβιτς και οι απόψεις τους αποτελούν το βαρύ πυροβολικό στη συζήτηση για το σοσιαλισμό στον 21ο αιώνα. Εδώ και περίπου μία δεκαετία συμμετέχουν και στη βασική ομάδα των συμβούλων του προέδρου Ούγκο Τσάβες στη Βενεζουέλα. Την περασμένη Δευτέρα βρέθηκαν στη Θεσσαλονίκη, για να μιλήσουν σε διημερίδα για την παγκόσμια καπιταλιστική κρίση και το ρόλο της Αριστεράς, που οργάνωσε το Ινστιτούτο «Νίκος Πουλαντζάς» στο «Τελλόγλειο». Την εκδήλωση παρακολούθησε πολύς κόσμος από όλες τις φυλές της Αριστεράς, με εξαίρεση αυτή του ΚΚΕ. Πολύς κόσμος που έμαθε να λειτουργεί με υποδείγματα και τώρα μπροστά στην κρίση έχει μείνει με το στόμα ανοιχτό. Για ποιο εναλλακτικό υπόδειγμα μπορείς να μιλήσεις σήμερα; Αν μιλήσει κάποιος για τη Βόρεια Κορέα, θα τον πάρουν για φρενοβλαβή. Αν μιλήσει για την Κούβα, θα τον πάρουν στο ψιλό. Οπότε περίμεναν από τον Λίμποβιτς και τη Χάρνεκερ να μιλήσουν για το υπόδειγμα της Βενεζουέλας, συγκεκριμένα για την Μπολιβαριανή Δημοκρατία, που βέβαια πέφτει κάπως μακριά από την Ελλάδα, αλλά μπροστά στην κρίση, κρίση και της Αριστεράς, τι είναι οι αποστάσεις…

Λοιπόν στη Βενεζουέλα από το 1998 υπάρχει το φαινόμενο Ούγκο Τσάβες. Όπως είπαν ο Λίμποβιτς και η Χάρνεκερ, ο πρόεδρος Τσάβες, ένας χαμηλόβαθμος αξιωματικός των ειδικών δυνάμεων του στρατού, κέρδισε τις εκλογές πριν από δώδεκα χρόνια όχι με διλήμματα περί σοσιαλισμού ή βαρβαρότητας αλλά με δεσμεύσεις να απαλλάξει τη χώρα από τη διαφθορά του παλιού πολιτικού συστήματος. Τότε ο Τσάβες δεν ήταν σοσιαλιστής, μάλιστα ήταν γοητευμένος από τον Τόνι Μπλερ (έλα Χριστέ και Παναγιά!) και την υπόθεση του Τρίτου Δρόμου. Μετά τις εκλογές, όπως μας εξήγησαν ο Μάικλ και η Μάρτα, ο Τσάβες κατάλαβε πως πίσω από τη διαφθορά υπήρχαν σωρευμένα τεράστια κοινωνικά προβλήματα, που είχαν προκαλέσει τα 20 χρόνια του νεοφιλελευθερισμού στη Βενεζουέλα. Ο Τσάβες, επηρεασμένος μάλλον από τη θεολογία της απελευθέρωσης -μία πολιτική αίρεση της καθολικής εκκλησίας που πιστεύει πως οι άνθρωποι δεν πρέπει να εκμεταλλεύονται τους άλλους ανθρώπους- αναζήτησε συμμάχους στην Αριστερά και στα κινήματα και τους βρήκε στο Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ του Πόρτο Αλέγκρε. Εκεί βρήκε τον Λίμποβιτς και τη Χάρνεκερ και μαζί ξεκίνησαν για το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της Βενεζουέλας. Όλα αυτά βέβαια αποτελούν κατά έναν τρόπο ιστορία, που πια αφορά πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής, αλλά με εμάς τι γίνεται; Η Χάρνεκερ σήκωσε τα χέρια ψηλά: «Είμαι μόλις λίγες ημέρες στην Ελλάδα, μην περιμένετε να σας πως τι να κάνετε!». Όμως μην απογοητεύεστε, έχει και συνέχεια, γιατί Χάρνεκερ και Λίμποβιτς είπαν πολλά και για τη Βενεζουέλα και για το τι πρέπει να κάνει η Αριστερά.

Όταν ο Τσάβες ανέλαβε το 1998, η Βενεζουέλα ήταν πνιγμένη στα χρέη και το κουμάντο το είχε το ΔΝΤ. Το ΔΝΤ το έδιωξε (όπα…), διαπραγματεύτηκε την αποπληρωμή του χρέους και άρχισε να ξεχρεώνει τη χώρα μέσα από τα κέρδη των μεγάλων επιχειρήσεων (πετρέλαια-ορυκτά), τις οποίες εθνικοποίησε διώχνοντας και τις ξένες πολυεθνικές. Για να αντιμετωπίσει το μεγάλο κύμα των επιχειρήσεων που έκλειναν, καθώς οι επενδυτές τα μάζευαν εξαιτίας της υψηλής φορολογίας που επέβαλε, ο Τσάβες άλλαξε το σύνταγμα -με δημοψήφισμα- και έδωσε στους εργαζόμενους το δικαίωμα να πάρουν στον έλεγχό τους τα μέσα παραγωγής. Παράλληλα ίδρυσε τράπεζες ειδικού σκοπού, ώστε αυτές οι επιχειρήσεις αλλά και οι πάσης φύσης συνεταιρισμοί να μπορούν να βρίσκουν χρηματοδότηση με πολύ χαμηλά επιτόκια. Το δημόσιο, με πολύ μικρότερο προϋπολογισμό, πήρε μπρος όσον αφορά την εξυπηρέτηση των πολιτών, που συμμετείχαν και αυτοί στις αποφάσεις, όπως στους δήμους, από τους οποίους όσοι ελέγχονται από την Αριστερά καταρτίζουν συμμετοχικούς προϋπολογισμούς. Για όλα αυτά η αντιπολίτευση κατηγορεί τον Τσάβες για δικτάτορα, αν και το σχήμα είναι κάπως οξύμωρο, καθώς η αντιπολίτευση έχει επιχειρήσει ένα πραξικόπημα κατά του Τσάβες, που μέσα σε δώδεκα χρόνια έχει δώσει ένα κάρο εκλογικές μάχες, τις οποίες κέρδισε όλες με ποσοστά από 55% έως και 65%. Όλα καλά δηλαδή, αν και η ιστορία που μας περιέγραψαν ο Λίμποβιτς και η Χάρνεκερ μοιάζει κάπως με παραμύθι. Αλλά τέλος πάντων ποιο είναι το πρόβλημα με τα παραμύθια;

Όσον αφορά την Αριστερά, ο Λίμποβιτς και η Χάρνεκερ είπαν πως πρέπει να δείξει στον κόσμο τι κάνει -όχι τι να κάνει, αλλά τι κάνει αυτή- μιας και με τα λόγια μόνο δουλειά δεν γίνεται. Αφήστε δε τι δουλειά γίνεται στο θέμα της απογοήτευσης του κόσμου από τις διασπάσεις και το σεχταρισμό της Αριστεράς. Ο κόσμος και ιδιαίτερα οι νέοι, όπως σημείωσε η Χάρνεκερ, δεν θέλουν μόνο να ακούνε, θέλουν να τους ρωτούν, θέλουν να λένε την άποψή τους, θέλουν να συμμετάσχουν στις αποφάσεις, θέλουν να δουν φως και να μπουν, ο κόσμος έχει μάτια και βλέπει, ξέρει. Μπορεί η ελληνική Αριστερά, που τα ξέρει όλα και συμφέρει, να κάνει μία τόσο δύσκολη στροφή; Θα μου πείτε, εδώ ο Τσάβες έγινε σοσιαλιστής, ενώ ήταν μπλερικός, η ελληνική Αριστερά δεν μπορεί να αλλάξει… Μπορεί;
http://www.makthes.gr/news/reportage/66710/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου