Δευτέρα, 20 Δεκεμβρίου 2010

Χριστουγεννιάτικες φωτιές

Χριστουγεννιάτικες παραδόσεις


Στις πόλεις και τα χωριά της Βόρειας Ελλάδας, από τις παραμονές των εορτών ο νοικοκύρης ψάχνει στα χωράφια και διαλέγει το πιο όμορφο, το πιο γερό, το πιο χοντρό ξύλο από πεύκο ή ελιά και το πάει σπίτι του. Αυτό ονομάζεται «Χριστόξυλο» και είναι το ξύλο που θα καίει για όλο το δωδεκαήμερο των εορτών, από τα Χριστούγεννα μέχρι και τα Φώτα, στο τζάκι του σπιτιού. Η στάχτη των ξύλων αυτών προφύλασσε το σπίτι και τα χωράφια από κάθε κακό. Και κάπως έτσι γεννήθηκε το έθιμο της φωτιάς…


Κείμενο: Μάχη Χριστοφορίδου

Παλαιός Αγιος Αθανάσιος - Νομός Πέλλας

Στην κεντρική πλατεία του παραδοσιακού οικισμού, το βράδυ της 23ης Δεκεμβρίου, ανάβουν μεγάλες φωτιές και γύρω τους συγκεντρώνεται όλος ο κόσμος. Το γλέντι αρχίζει με πολύ κρασί, τοπικούς μεζέδες και παραδοσιακά γλυκά, ενώ οι οργανοπαίκτες της περιοχής αναλαμβάνουν να ξεσηκώσουν τον κόσμο με παραδοσιακή μουσική. Το φαγοπότι συνεχίζεται και την παραμονή της Πρωτοχρονιάς στους ίδιους ρυθμούς, με πρωταγωνιστές αυτήν τη φορά τα εντυπωσιακά πυροτεχνήματα.

Φλώρινα - Νομός Φλώρινας

Οι φωτιές στην πόλη της Φλώρινας είναι από τα πιο εντυπωσιακά έθιμα. Κάθε χρόνο τη νύχτα πριν από την παραμονή των Χριστουγέννων (23 Δεκεμβρίου) ανάβουν φωτιές σε κάθε γειτονιά της πόλης και μαζί με τη φωτιά «ανάβει» και το γλέντι.
Η μεγαλύτερη φωτιά ανάβει στην πλατεία Ηρώων. Οι φωτιές αυτές ανάβονται με κλεμμένα ξύλα και η προετοιμασία ξεκινά πολύ καιρό πριν. Το έθιμο αυτό λένε μερικοί πως γίνεται με σκοπό να διώξουν τα κακά πνεύματα. Με το έθιμο της φωτιάς ανοίγει ένα δωδεκαήμερο με εκδηλώσεις και γιορτές σε όλη την πόλη.
Ενα άλλο έθιμο που υπάρχει σε χωριά της Φλώρινας είναι το μασκάρεμα την εποχή των γιορτών των Χριστουγέννων, κατά το οποίο οι κάτοικοι εφοδιασμένοι με πλαστικά ρόπαλα χτυπούν τους περαστικούς. Το έθιμο αυτό λένε ότι κρατάει από την εποχή που ήθελαν να φυγαδεύσουν τους αντάρτες, οπότε και τους μασκάρευαν για να χαθούν στο πλήθος



Επαρχία Βοΐου - Νομός Κοζάνης


Το μεσημέρι της 23ης Δεκεμβρίου ξερά κλαδιά κέδρου στοιβάζονται στον ανοιχτό χώρο όπου θα τελεστεί το έθιμο «κλαδαριές», δημιουργώντας έναν τεράστιο σωρό. Ο σωρός ανάβει το βράδυ από τα χέρια του γηραιότερου κατοίκου του χωριού. Τότε όλοι οι κάτοικοι αρχίζουν το χορό γύρω από τη φωτιά. Το άρωμα των κέδρων και η όλη κατάσταση δημιουργούν μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα.
Επίσης, στη Σιάτιστα χαρακτηριστική είναι η γιορτή των Καλάντων «Τα Κόλιαντα». Τις μέρες αυτές τα παιδιά κάθε γειτονιάς συγκροτούνται σε ομάδες, οι οποίες κάνουν εξορμήσεις στ' αμπέλια από του Αγίου Δημητρίου και μαζεύουν φρύγανα, φουρφούρια και χόρτα ξερά, τα «λόζια». Η αποθήκη ανοίγει στις 23 Δεκεμβρίου για να ετοιμαστεί η κλαδαριά, η μεγάλη φωτιά. Αναφέρεται ότι οι κλαδαριές συμβολίζουν τις φωτιές που άναψαν οι ποιμένες στη Βηθλεέμ για να αναγγείλουν τη γέννηση του Χριστού. Στις κλαδαριές επιβιώνουν και οι συνήθειες των αρχαίων Ελλήνων που με τη φλόγα έστελναν το μήνυμα κάθε ευχάριστης αγγελίας ή λύτρωσης.


Κρανοχώρι (δήμος Νεστορίου) - Νομός Καστοριάς


Την παραμονή των Χριστουγέννων γιορτάζεται το παραδοσιακό έθιμο «Μπουμπούνα». Πρόκειται για το άναμμα της φωτιάς με ξύλα που έχουν τοποθετηθεί σε σχήμα πυραμίδας και φυσικά δε λείπει το άφθονο κρασί και οι μεζέδες.


Πεντάλοφος (Γουμένισσα) - Νομός Κιλκίς


Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων στο χωριό Πεντάλοφος διοργανώνεται το άναμμα υπαίθριας φωτιάς με προσφορά άφθονου κρασιού και μεζέδων. Ο συμβολισμός του εορτασμού είναι το «Ζέσταμα του Θείου Βρέφους».

Νάουσα - Νομός Ημαθίας

Το έθιμο του καρτσιούνου στη Νάουσα αναβιώνει κάθε χρόνο την περίοδο των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς. Πρόκειται για το άναμμα φωτιάς (συνήθως χρησιμοποιούνται μεγάλα κούτσουρα και ρίζες δέντρων), σε διάφορες γειτονιές της Νάουσας.
Σύμφωνα με την παράδοση, σκοπός του εθίμου είναι η φωτιά να ζεστάνει το νεογέννητο Χριστό, αλλά και να ενώσει τους ανθρώπους, φέρνοντάς τους πιο κοντά τις γιορτινές ημέρες της γέννησης του θεανθρώπου. Γύρω από τον καρτσιούνο μαζεύονται οι περίοικοι της γειτονιάς, ενώ στα κάρβουνα της φωτιάς υπάρχουν ψητά κρέατα και βεβαίως δε λείπουν τα τοπικά εδέσματα, οι παραδοσιακές πίτες, το ξινόμαυρο κρασί της Νάουσας και το τσίπουρο. Περαστικοί και γνωστοί σταματούν για ένα κέρασμα.
Το έθιμο ξεκινάει παραμονές Χριστουγέννων και συνεχίζεται μέχρι και την Πρωτοχρονιά, ενώ οι μεγαλύτερες συναθροίσεις γύρω από τον «καρτσιούνο» σημειώνονται κυρίως την παραμονή και ανήμερα τα Χριστουγέννα και την Πρωτοχρονιά.

http://www.agelioforos.gr/default.asp?pid=7&ct=19&artid=72136

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου